Ngày 01/7/2025, Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH) năm 2024 sẽ chính thức có hiệu lực, mang theo nhiều điều chỉnh quan trọng trong chính sách thai sản dành cho người lao động tham gia BHXH bắt buộc. Những quy định mới không chỉ mở rộng phạm vi áp dụng, mà còn tăng cường bảo vệ quyền lợi thai sản, đặc biệt đối với lao động nữ trong bối cảnh xã hội hiện đại.
Dưới đây là 06 điểm mới nổi bật về chế độ thai sản theo Luật BHXH 2024 mà người lao động cần đặc biệt lưu ý:
1. Mở rộng đối tượng được hưởng chế độ thai sản
Luật BHXH sửa đổi năm 2024 đã bổ sung thêm nhiều nhóm đối tượng được thụ hưởng chế độ thai sản, cụ thể bao gồm:
-
Viên chức quốc phòng;
-
Người giữ chức danh quản lý tại doanh nghiệp có vốn nhà nước, hợp tác xã;
-
Người làm việc theo hợp đồng lao động từ 01 tháng trở lên nhưng làm việc không trọn thời gian;
-
Chủ hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh;
-
Vợ/chồng của cán bộ ngoại giao đi công tác nhiệm kỳ;
-
Lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam theo hợp đồng từ đủ 12 tháng trở lên (trừ một số trường hợp đặc biệt).
Việc mở rộng đối tượng này là bước tiến đáng ghi nhận trong việc thúc đẩy công bằng và bao phủ an sinh xã hội toàn diện hơn.
2. Bổ sung điều kiện mới để được hưởng chế độ thai sản
Một số trường hợp đặc biệt đã được quy định rõ điều kiện tham gia BHXH để được hưởng chế độ thai sản:
-
Lao động nữ mang thai hộ: Phải có thời gian đóng BHXH tối thiểu 12 tháng và có chỉ định nghỉ dưỡng thai của cơ sở y tế; đồng thời phải đóng ít nhất 03 tháng trong vòng 12 tháng trước khi sinh.
-
Lao động nữ sinh con bằng phương pháp hỗ trợ sinh sản (điều trị vô sinh): Chỉ cần tham gia BHXH tối thiểu 06 tháng trong vòng 24 tháng trước sinh.
3. Tăng số ngày nghỉ việc để khám thai
Kể từ ngày 01/7/2025, lao động nữ được phép nghỉ tối đa 02 ngày/lần khám thai, không giới hạn về khoảng cách địa lý hay tình trạng sức khỏe của thai nhi.
Quy định hiện hành chỉ cho phép nghỉ 01 ngày/lần, trừ một số trường hợp đặc biệt. Việc điều chỉnh này cho thấy sự quan tâm sát sao hơn đến sức khỏe của người lao động nữ trong suốt thai kỳ.
4. Lao động nữ phá thai được hưởng chế độ thai sản trong mọi trường hợp
Theo quy định mới, từ ngày 01/7/2025, lao động nữ phá thai – dù là do bệnh lý hay lý do ngoài ý muốn – đều được hưởng chế độ thai sản.
So với trước đây, chỉ những trường hợp phá thai bệnh lý mới được hưởng, thì đây là một chính sách nhân văn, đảm bảo quyền lợi sức khỏe sinh sản cho người lao động nữ.
5. Điều chỉnh thời gian nghỉ hưởng chế độ thai sản theo tuổi thai
Luật BHXH 2024 cũng sửa đổi cách tính thời gian nghỉ thai sản khi thai bị hỏng, cụ thể như sau:
-
Trường hợp thai từ 13 tuần đến dưới 22 tuần tuổi: Nghỉ 40 ngày (trước đây là dưới 25 tuần tuổi).
-
Trường hợp thai từ 22 tuần tuổi trở lên: Nghỉ 50 ngày (trước đây là từ 25 tuần tuổi).
6. Cách tính mức trợ cấp thai sản có sự điều chỉnh
Từ ngày 01/7/2025, mức trợ cấp một lần khi sinh con hoặc nhận con nuôi sẽ được tính dựa trên mức lương cơ sở mới, cụ thể:
-
Trợ cấp một lần = 2 x Mức lương cơ sở (Căn cứ Điều 38 Luật BHXH 2014)
-
Mức hưởng mỗi ngày nghỉ dưỡng sức sau thai sản = 30% x Mức lương cơ sở (Căn cứ Điều 41 Luật BHXH 2014)
Đây là một thay đổi quan trọng, giúp người lao động có thể ước tính chính xác mức hỗ trợ tài chính khi nghỉ thai sản theo luật mới.
Kết luận
Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 là bước tiến quan trọng trong hành trình hoàn thiện hệ thống an sinh xã hội tại Việt Nam. Những thay đổi về chế độ thai sản không chỉ bảo vệ tốt hơn quyền lợi của người lao động, đặc biệt là lao động nữ, mà còn thúc đẩy sự phát triển bền vững của lực lượng lao động trong tương lai.
Người lao động và người sử dụng lao động cần chủ động cập nhật thông tin mới để đảm bảo tuân thủ đúng quy định và thực hiện đầy đủ quyền lợi.
