Vợ sinh con, chồng được nghỉ 5–14 ngày làm việc hưởng chế độ thai sản, tùy vợ sinh thường hay sinh mổ, sinh một hay sinh đôi. Tiền thai sản tính bằng 100% bình quân tiền lương tháng đóng BHXH của 6 tháng gần nhất chia cho 24 ngày, nhân với số ngày nghỉ — ví dụ lương đóng BHXH bình quân 12 triệu đồng/tháng, nghỉ 5 ngày nhận 2,5 triệu đồng. Ngoài ra, nếu vợ không tham gia BHXH, chồng còn được nhận thêm trợ cấp một lần 5.060.000 đồng cho mỗi con. Bài viết dưới đây giải thích đầy đủ: điều kiện, số ngày nghỉ theo từng trường hợp, cách tính tiền, hồ sơ và thời hạn nộp.
1. Vợ sinh con, chồng được nghỉ bao nhiêu ngày?
Theo khoản 2 Điều 53 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (Luật số 41/2024/QH15, hiệu lực từ 01/7/2025), lao động nam đang tham gia BHXH bắt buộc khi vợ sinh con được nghỉ việc hưởng chế độ thai sản như sau:
| Trường hợp vợ sinh | Số ngày nghỉ của chồng |
|---|---|
| Sinh thường một con | 5 ngày làm việc |
| Sinh con phải phẫu thuật (sinh mổ) hoặc sinh con dưới 32 tuần tuổi | 7 ngày làm việc |
| Sinh đôi | 10 ngày làm việc |
| Sinh ba trở lên | 10 ngày, cộng thêm 3 ngày làm việc cho mỗi con tính từ con thứ ba |
| Sinh đôi phải phẫu thuật | 14 ngày làm việc |
| Sinh ba trở lên phải phẫu thuật | 14 ngày, cộng thêm 3 ngày làm việc cho mỗi con tính từ con thứ ba |
Ví dụ: vợ sinh ba phải phẫu thuật, chồng được nghỉ 17 ngày làm việc (14 ngày + 3 ngày cho con thứ ba).
Điểm mới từ 01/7/2026: Luật Dân số 2025 sửa đổi Điều 53 Luật BHXH 2024 — trường hợp vợ sinh con thứ hai, người chồng được nghỉ 10 ngày làm việc. Đây là một phần trong gói chính sách khuyến sinh có hiệu lực từ 01/7/2026 (cùng đợt, lao động nữ sinh con thứ hai được nghỉ thai sản 7 tháng thay vì 6 tháng).
Lưu ý quan trọng: số ngày trên tính theo ngày làm việc, không tính ngày nghỉ lễ, Tết và ngày nghỉ hằng tuần. Nghĩa là 5 ngày nghỉ thực tế có thể kéo dài hơn 5 ngày lịch nếu trùng cuối tuần — quyền lợi này không trừ vào phép năm của bạn.
2. Phải nghỉ trong 60 ngày đầu, được chia nhỏ nhiều lần
Khoản 3 Điều 53 Luật BHXH 2024 quy định: ngày bắt đầu nghỉ việc hưởng chế độ thai sản của người chồng phải nằm trong khoảng 60 ngày kể từ ngày vợ sinh con. Người chồng được phép nghỉ nhiều lần — ví dụ nghỉ 3 ngày ngay khi vợ sinh, rồi nghỉ 2 ngày còn lại khi vợ xuất viện — với điều kiện ngày bắt đầu nghỉ của lần cuối cùng vẫn nằm trong 60 ngày đầu và tổng số ngày nghỉ không vượt quá mức quy định.
Đây là điểm nới lỏng đáng kể so với luật cũ (Luật BHXH 2014 chỉ cho nghỉ trong 30 ngày đầu kể từ ngày vợ sinh). Với 60 ngày, người chồng có thể chủ động sắp xếp: nghỉ đợt đầu để chăm vợ những ngày sau sinh, giữ lại vài ngày để đưa vợ con đi tái khám hoặc lo thủ tục khai sinh.
Hai mốc thời gian dễ nhầm lẫn cần phân biệt rõ: 60 ngày là hạn để bắt đầu nghỉ — tính từ ngày vợ sinh con; 45 ngày là hạn để nộp hồ sơ hưởng chế độ — tính từ ngày hết thời gian nghỉ việc hưởng chế độ thai sản (xem mục 6 bên dưới).
Quá 60 ngày mới bắt đầu nghỉ thì phần ngày nghỉ chưa dùng sẽ mất, dù bạn vẫn còn ngày nghỉ theo quy định. Vì vậy, nếu có kế hoạch nghỉ chia nhiều đợt, hãy tính toán sao cho đợt cuối cùng bắt đầu trước khi hết 60 ngày.
3. Chồng nghỉ chăm vợ sinh con được hưởng bao nhiêu tiền?
Mức hưởng chế độ thai sản của lao động nam được tính theo Điều 59 Luật BHXH 2024:
Tiền thai sản = (mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH của 6 tháng gần nhất trước khi nghỉ : 24 ngày) × số ngày nghỉ
Trong đó, mức trợ cấp thai sản một tháng bằng 100% mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH của 6 tháng gần nhất trước khi nghỉ việc hưởng chế độ thai sản. Mức hưởng một ngày bằng mức trợ cấp thai sản một tháng chia cho 24 ngày.
Ví dụ 1: Anh Minh có mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH 6 tháng gần nhất là 12.000.000 đồng. Vợ anh sinh thường một con, anh nghỉ 5 ngày làm việc:
- Tiền một ngày: 12.000.000 : 24 = 500.000 đồng
- Tiền thai sản nhận được: 500.000 × 5 = 2.500.000 đồng
Ví dụ 2: Cùng mức lương trên, nếu vợ anh Minh sinh mổ, anh nghỉ 7 ngày: 500.000 × 7 = 3.500.000 đồng. Nếu vợ sinh đôi phải phẫu thuật, anh nghỉ 14 ngày: 500.000 × 14 = 7.000.000 đồng.
Bảng tham khảo nhanh (vợ sinh thường, nghỉ 5 ngày):
| Mức bình quân lương đóng BHXH 6 tháng | Tiền thai sản 1 ngày | Tiền nhận 5 ngày |
|---|---|---|
| 8.000.000 đồng | 333.333 đồng | 1.666.667 đồng |
| 12.000.000 đồng | 500.000 đồng | 2.500.000 đồng |
| 20.000.000 đồng | 833.333 đồng | 4.166.667 đồng |
Để biết chính xác mức bình quân lương đóng BHXH của mình, tra cứu quá trình đóng trên VssID theo hướng dẫn tra cứu quá trình đóng BHXH online của muabhyt.vn — bạn sẽ thấy từng tháng đóng và mức lương làm căn cứ đóng để tự tính tiền thai sản trước khi nộp hồ sơ.
Một lưu ý có lợi cho người lao động: thời gian nghỉ việc hưởng chế độ thai sản khi vợ sinh con được tính là thời gian đóng BHXH bắt buộc, người lao động và người sử dụng lao động không phải đóng BHXH trong thời gian này. Nói cách khác, nghỉ chăm vợ sinh con không làm gián đoạn quá trình đóng BHXH của bạn — khác với nghỉ không lương.
Vợ vừa sinh, cả nhà cần thêm một lớp bảo vệ: trẻ dưới 6 tuổi được Nhà nước đóng BHYT và hưởng 100% chi phí khám chữa bệnh, nhưng vợ bạn sau khi nghỉ việc hoặc hết chế độ thai sản vẫn cần BHYT hộ gia đình để đi khám không lo viện phí. muabhyt.vn nhận đăng ký BHYT hộ gia đình online, được giảm giá đến 50% khi cả hộ cùng tham gia — đăng ký mua BHYT ngay tại đây.
4. Trợ cấp một lần 5.060.000 đồng/con: khi nào chồng được nhận?
Ngoài tiền thai sản theo ngày nghỉ, còn có một khoản tiền khác mà nhiều gia đình bỏ sót: trợ cấp một lần khi sinh con theo Điều 58 Luật BHXH 2024.
Mức trợ cấp một lần bằng 2 lần mức tham chiếu tại tháng sinh con, tính cho mỗi con. Mức tham chiếu hiện nay bằng mức lương cơ sở — từ 01/7/2026, mức tham chiếu là 2.530.000 đồng/tháng theo Nghị định 161/2026/NĐ-CP. Như vậy:
- Sinh một con: 2 × 2.530.000 = 5.060.000 đồng
- Sinh đôi: 2 × 5.060.000 = 10.120.000 đồng (tính cho mỗi con)
Điều kiện để người chồng được nhận khoản này: vợ không tham gia BHXH bắt buộc, hoặc vợ tham gia nhưng không đủ điều kiện hưởng chế độ thai sản, và bản thân người chồng đã đóng BHXH bắt buộc từ đủ 6 tháng trở lên trong 12 tháng liền kề trước khi vợ sinh con (khoản 2 Điều 50 Luật BHXH 2024). Trợ cấp một lần không được chi trả hai lần cho cả vợ và chồng — chỉ một người được hưởng.
Đây chính là trường hợp rất phổ biến: vợ làm nội trợ ở nhà không tham gia BHXH, chồng đi làm có đóng BHXH đầy đủ. Khi vợ sinh, chồng vừa được nghỉ 5–14 ngày hưởng tiền thai sản theo ngày nghỉ, vừa được nhận thêm 5.060.000 đồng trợ cấp một lần cho con.
Ngược lại, nếu vợ đã tham gia BHXH bắt buộc và đủ điều kiện hưởng chế độ thai sản, vợ sẽ là người nhận trợ cấp một lần. Chồng trong trường hợp này chỉ hưởng tiền thai sản theo số ngày nghỉ của mình — muốn hưởng quyền nghỉ, chồng chỉ cần đang tham gia BHXH bắt buộc, không yêu cầu đủ 6 tháng đóng. Hai điều kiện khác nhau này là điểm nhiều người nhầm lẫn nhất: quyền nghỉ chỉ cần đang đóng BHXH; trợ cấp một lần mới cần đủ 6 tháng trong 12 tháng trước sinh.
5. Chồng đóng BHXH tự nguyện: vẫn có 2.000.000 đồng/con
Từ 01/7/2025, Luật BHXH 2024 lần đầu tiên đưa chế độ thai sản vào BHXH tự nguyện. Theo Điều 94 và Điều 95 Luật BHXH 2024, người tham gia BHXH tự nguyện — bao gồm cả lao động nam có vợ sinh con — được hưởng trợ cấp thai sản 2.000.000 đồng cho mỗi con do ngân sách Nhà nước chi trả, với điều kiện đã đóng BHXH tự nguyện từ đủ 6 tháng trở lên trong 12 tháng trước khi vợ sinh con.
Khoản trợ cấp này áp dụng cho cả trường hợp người vợ là người tham gia BHXH tự nguyện sinh con và trường hợp người chồng tham gia BHXH tự nguyện mà vợ sinh con. Điều kiện 6 tháng được tính cộng gộp cả thời gian đóng BHXH bắt buộc và BHXH tự nguyện.
Như vậy, ngay cả khi chồng làm nghề tự do, không có hợp đồng lao động, chỉ cần tham gia BHXH tự nguyện đủ 6 tháng trước khi vợ sinh là đã có 2 triệu đồng trợ cấp cho mỗi con. Nếu gia đình bạn đang trong diện này mà chưa nắm rõ thủ tục, hãy đọc thêm bài Trợ cấp thai sản BHXH tự nguyện 2 triệu đồng: điều kiện, hồ sơ, cách nhận tiền để chuẩn bị hồ sơ đầy đủ.

6. Hồ sơ và thủ tục nhận tiền thai sản cho chồng
Hồ sơ hưởng chế độ thai sản đối với lao động nam khi vợ sinh con được quy định tại khoản 5 Điều 61 Luật BHXH 2024, gồm:
- Bản sao giấy khai sinh, trích lục khai sinh hoặc bản sao giấy chứng sinh của con. Đây là giấy tờ bắt buộc trong mọi trường hợp.
- Văn bản của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh thể hiện việc sinh con phải phẫu thuật hoặc sinh con dưới 32 tuần tuổi — chỉ cần khi giấy chứng sinh không thể hiện rõ các thông tin này (để được hưởng 7 ngày thay vì 5 ngày).
- Bản tóm tắt hồ sơ bệnh án hoặc giấy ra viện của người mẹ — chỉ trong trường hợp con chết sau khi sinh mà chưa được cấp giấy chứng sinh.
Trình tự và thời hạn giải quyết theo Điều 62 Luật BHXH 2024:
- Người lao động nộp hồ sơ cho người sử dụng lao động chậm nhất 45 ngày kể từ ngày hết thời gian nghỉ việc hưởng chế độ thai sản.
- Người sử dụng lao động lập danh sách kèm hồ sơ nộp cho cơ quan BHXH trong 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ.
- Cơ quan BHXH giải quyết trong 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ từ người sử dụng lao động. Trường hợp người lao động đã thôi việc trước khi vợ sinh và tự nộp hồ sơ trực tiếp cho cơ quan BHXH, thời hạn giải quyết là 05 ngày làm việc.
Nếu nộp hồ sơ quá thời hạn 45 ngày, bạn vẫn có thể được giải quyết nhưng phải có văn bản giải trình lý do nộp chậm gửi cơ quan BHXH (khoản 1 Điều 92 Luật BHXH 2024). Quá hạn không đồng nghĩa với mất quyền lợi, nhưng hồ sơ giải trình không bảo đảm sẽ được chấp thuận — tốt nhất là nộp đúng hạn.
7. Trường hợp đặc biệt: vợ mất sau sinh, thai từ 22 tuần không giữ được
Luật BHXH 2024 có những quy định riêng cho các tình huống không may, và người chồng cần biết để không bỏ lỡ quyền lợi trong lúc gia đình đang khó khăn nhất:
- Vợ mất sau khi sinh con: cha hoặc người trực tiếp nuôi dưỡng được nghỉ việc hưởng chế độ thai sản đối với thời gian còn lại của người mẹ (6 tháng thai sản của mẹ, trừ đi thời gian mẹ đã nghỉ). Trường hợp mẹ tham gia BHXH nhưng không đủ điều kiện hưởng mà chết, hoặc chỉ có cha tham gia BHXH mà mẹ chết sau sinh hoặc gặp rủi ro sức khỏe không đủ khả năng chăm sóc con (có xác nhận của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh), cha được nghỉ việc hưởng chế độ thai sản cho đến khi con đủ 6 tháng tuổi. Nếu cha hoặc người trực tiếp nuôi dưỡng không nghỉ việc trong các trường hợp trên, ngoài tiền lương, họ vẫn được hưởng trợ cấp thai sản tương ứng với thời gian còn lại của người mẹ.
- Thai từ đủ 22 tuần tuổi trở lên mà sẩy thai, phá thai, thai chết trong tử cung hoặc chết khi chuyển dạ: lao động nữ và người chồng được nghỉ hưởng chế độ thai sản như trường hợp sinh con — tức chồng vẫn được nghỉ 5–14 ngày theo quy định tại khoản 2 Điều 53. Trường hợp sinh đôi trở lên mà có thai chết trong tử cung hoặc chết khi chuyển dạ, thời gian nghỉ và trợ cấp một lần được tính theo tổng số thai, bao gồm cả con sống, con chết và thai chết.
8. Những câu hỏi thường gặp
Vợ không đóng BHXH, chồng có được nghỉ hưởng thai sản không? Có. Quyền nghỉ của chồng chỉ yêu cầu chồng đang tham gia BHXH bắt buộc. Vợ không đóng BHXH chỉ ảnh hưởng đến khoản trợ cấp một lần — và trong trường hợp đó, chính chồng là người được nhận trợ cấp một lần 5.060.000 đồng/con nếu đủ 6 tháng đóng trong 12 tháng trước sinh.
Vợ sinh con thứ hai từ 01/7/2026, chồng được nghỉ mấy ngày? 10 ngày làm việc, theo quy định mới của Luật Dân số 2025 sửa đổi Điều 53 Luật BHXH 2024 (hiệu lực 01/7/2026). Nếu vợ sinh con thứ hai trước thời điểm này, vẫn áp dụng mức 5 ngày (sinh thường) hoặc 7 ngày (sinh mổ) như cũ.
Con mới sinh có BHYT không, cần làm gì? Trẻ em dưới 6 tuổi thuộc nhóm được ngân sách Nhà nước đóng BHYT và hưởng 100% chi phí khám chữa bệnh. Từ 01/9/2026, thủ tục liên thông khai sinh — thường trú — BHYT cho trẻ được thực hiện trong một lần nộp hồ sơ, tối đa 3 ngày làm việc. Chi tiết xem bài BHYT cho trẻ em dưới 6 tuổi 2026: thủ tục liên thông mới, quyền lợi 100%. Nếu gia đình muốn mua thêm BHYT hộ gia đình cho các thành viên khác để được giảm giá, muabhyt.vn có hướng dẫn mua BHYT hộ gia đình giảm đến 50% khi cả hộ cùng tham gia.
Đang hưởng trợ cấp thất nghiệp, vợ sinh con thì chồng có được nghỉ thai sản không? Chế độ thai sản cho chồng gắn với việc đang tham gia BHXH bắt buộc. Người đang hưởng trợ cấp thất nghiệp không còn đóng BHXH bắt buộc nên không thuộc diện nghỉ hưởng chế độ thai sản theo Điều 53. Tuy nhiên, nếu trước đó bạn đã đóng BHXH tự nguyện đủ 6 tháng trong 12 tháng trước khi vợ sinh, bạn vẫn có thể nhận trợ cấp thai sản tự nguyện 2.000.000 đồng/con — xem thêm bài Đang hưởng trợ cấp thất nghiệp có được đóng BHXH tự nguyện song song không?.
Kết luận
Vợ sinh con, chồng được nghỉ 5 ngày làm việc nếu vợ sinh thường một con, 7 ngày nếu vợ sinh mổ hoặc sinh con dưới 32 tuần tuổi, 10 ngày nếu vợ sinh đôi hoặc (từ 01/7/2026) sinh con thứ hai, và 14 ngày nếu vợ sinh đôi phải phẫu thuật. Tiền thai sản bằng 100% bình quân lương đóng BHXH 6 tháng gần nhất chia 24, nhân với số ngày nghỉ. Nếu vợ không tham gia BHXH, chồng đủ điều kiện còn nhận thêm trợ cấp một lần 5.060.000 đồng/con. Ba việc cần nhớ: bắt đầu nghỉ trong 60 ngày đầu sau sinh, nộp hồ sơ trong 45 ngày sau khi hết thời gian nghỉ, và đừng quên khoản trợ cấp một lần nếu vợ không đóng BHXH.
Vợ vừa sinh — lo xong BHYT cho cả gia đình chưa?
Bé dưới 6 tuổi đã có BHYT miễn phí từ Nhà nước, nhưng vợ và các thành viên khác vẫn cần BHYT hộ gia đình để khám chữa bệnh không lo viện phí. muabhyt.vn nhận đăng ký BHYT hộ gia đình online — cả hộ cùng tham gia được giảm giá đến 50% theo luật định, thẻ có giá trị tra cứu ngay trên VssID.
Đăng ký mua BHYT ngay — muabhyt.vn
Cần tư vấn BHXH, BHYT cho doanh nghiệp và gia đình? Xem bảng phí dịch vụ của dichvubhxh.vn — cùng hệ sinh thái với muabhyt.vn.
Nguồn tham khảo: Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (Luật số 41/2024/QH15, Điều 50, 53, 58, 59, 61, 62, 92, 94, 95); Luật Dân số 2025 (Luật số 113/2025/QH15) sửa đổi Điều 53 Luật BHXH 2024, hiệu lực 01/7/2026; Nghị định 161/2026/NĐ-CP (mức tham chiếu 2.530.000 đồng từ 01/7/2026); Nghị định 301/2026/NĐ-CP (thủ tục liên thông BHYT trẻ em dưới 6 tuổi); Thông tư 12/2025/TT-BNV hướng dẫn chế độ thai sản.

