Theo Quyết định 391/QĐ-BTC ngày 26/02/2025 của Bộ Tài chính, từ ngày 01/03/2025, hệ thống Bảo hiểm Xã hội (BHXH) Việt Nam sẽ chính thức áp dụng mô hình tổ chức mới với việc thành lập Cơ quan Bảo hiểm Xã hội 35 Khu vực. Đây là một bước tiến quan trọng trong công tác cải cách hành chính, nâng cao hiệu quả quản lý và chất lượng phục vụ người dân, đảm bảo an sinh xã hội bền vững.
1. Bối cảnh và mục tiêu của việc thành lập Cơ quan BHXH 35 Khu vực
Việt Nam đang trong giai đoạn phát triển mạnh mẽ, với dân số đông và nhu cầu về an sinh xã hội ngày càng tăng cao. Trước đây, hệ thống BHXH được tổ chức theo mô hình tập trung, với các cơ quan quản lý chủ yếu ở cấp trung ương và tỉnh/thành phố. Tuy nhiên, mô hình này đã bộc lộ một số hạn chế, đặc biệt là trong việc tiếp cận và giải quyết các vấn đề của người dân tại các khu vực vùng sâu, vùng xa.
Với mục tiêu “Đưa BHXH đến gần hơn với người dân”, việc thành lập Cơ quan BHXH 35 Khu vực là một giải pháp chiến lược nhằm:
- Phân cấp quản lý hiệu quả: Giảm tải cho các cơ quan trung ương, đồng thời tăng cường năng lực quản lý và điều hành tại địa phương.
- Nâng cao chất lượng dịch vụ: Đảm bảo người dân ở mọi khu vực đều được tiếp cận các dịch vụ BHXH một cách nhanh chóng, thuận tiện và minh bạch.
- Đáp ứng nhu cầu đa dạng của người dân: Các khu vực khác nhau có đặc thù kinh tế – xã hội khác nhau, việc phân chia thành 35 khu vực giúp BHXH có thể đưa ra các chính sách và giải pháp phù hợp với từng địa bàn.
2. Cơ cấu tổ chức và phạm vi hoạt động
Cơ quan BHXH 35 Khu vực sẽ được phân chia dựa trên các tiêu chí về địa lý, dân số, và đặc điểm kinh tế – xã hội của từng vùng. Mỗi khu vực sẽ có một cơ quan BHXH độc lập, chịu trách nhiệm quản lý và thực hiện các chính sách BHXH trong phạm vi được phân công.
- Phạm vi hoạt động: Mỗi khu vực sẽ bao gồm một số tỉnh/thành phố có đặc điểm tương đồng, giúp thuận tiện trong việc quản lý và triển khai các chính sách.
- Cơ cấu tổ chức: Mỗi cơ quan BHXH khu vực sẽ có đầy đủ các phòng ban chức năng, bao gồm: phòng quản lý thu – chi BHXH, phòng giám định và chi trả, phòng hỗ trợ người lao động, và phòng công nghệ thông tin.
3. Lợi ích đối với người dân và doanh nghiệp
Việc thành lập Cơ quan BHXH 35 Khu vực mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho cả người dân và doanh nghiệp:
- Thuận tiện trong thủ tục hành chính: Người dân và doanh nghiệp không cần phải di chuyển xa để thực hiện các thủ tục BHXH. Các dịch vụ sẽ được cung cấp ngay tại địa phương, giúp tiết kiệm thời gian và chi phí.
- Giảm tải cho hệ thống trung ương: Với việc phân cấp quản lý, các cơ quan trung ương sẽ tập trung vào việc hoạch định chính sách và giám sát, trong khi các cơ quan khu vực sẽ chịu trách nhiệm triển khai cụ thể.
- Nâng cao tính minh bạch và hiệu quả: Việc quản lý theo khu vực giúp dễ dàng theo dõi và đánh giá hiệu quả hoạt động, từ đó có những điều chỉnh kịp thời để đáp ứng nhu cầu thực tế.
4. Thách thức và giải pháp
Mặc dù mang lại nhiều lợi ích, việc triển khai Cơ quan BHXH 35 Khu vực cũng đặt ra không ít thách thức:
- Nhân lực và năng lực quản lý: Để đảm bảo hiệu quả hoạt động, cần có đội ngũ cán bộ có trình độ chuyên môn cao và am hiểu đặc thù địa phương.
- Cơ sở hạ tầng và công nghệ: Việc ứng dụng công nghệ thông tin là yếu tố then chốt để đảm bảo sự liên thông giữa các khu vực và với cơ quan trung ương.
- Truyền thông và nâng cao nhận thức: Người dân và doanh nghiệp cần được thông tin đầy đủ về những thay đổi này để có thể tận dụng tối đa các dịch vụ BHXH.
5. Kết luận
Việc thành lập Cơ quan Bảo hiểm Xã hội 35 Khu vực từ ngày 01/03/2025 là một bước đi quan trọng trong quá trình cải cách và hiện đại hóa hệ thống BHXH Việt Nam. Với mô hình mới này, người dân và doanh nghiệp sẽ được hưởng lợi từ các dịch vụ BHXH chất lượng cao, minh bạch và thuận tiện hơn bao giờ hết. Đây cũng là cơ hội để BHXH Việt Nam khẳng định vai trò quan trọng trong việc đảm bảo an sinh xã hội và phát triển bền vững đất nước.
Về cơ cấu tổ chức, Bảo hiểm xã hội Việt Nam được tổ chức từ trung ương đến địa phương theo hệ thống 3 cấp và có 14 đơn vị tham mưu tại trung ương.
Cụ thể có 11 đơn vị chuyên môn, giúp việc là Ban Thực hiện chính sách bảo hiểm xã hội, Ban Thực hiện chính sách bảo hiểm y tế, Ban Quản lý thu và Phát triển người tham gia, Ban Quản lý đầu tư quỹ, Kiểm toán nội bộ, Ban Pháp chế, Ban Tài chính – Kế toán, Ban Tổ chức cán bộ và Ban Tuyên truyền và Hỗ trợ người tham gia cùng Thanh tra và Văn phòng.
Ngoài ra còn có 3 đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Bảo hiểm xã hội là Trung tâm Lưu trữ, Trung tâm Kiểm soát thanh toán bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế điện tử cùng Trung tâm Công nghệ thông tin và Chuyển đổi số.
Bảo hiểm xã hội khu vực trực thuộc Bảo hiểm xã hội Việt Nam có 35 khu vực, với 35 trụ sở chính đặt tại các địa phương. Những cơ quan cấp khu vực này có tư cách pháp nhân, con dấu và tài khoản riêng nhưng không được tổ chức bình quân quá 10 phòng tham mưu.
Bảo hiểm xã hội cấp huyện thuộc bảo hiểm xã hội khu vực, có tư cách pháp nhân, con dấu và tài khoản riêng song không quá 350 đơn vị. Bảo hiểm xã hội cấp huyện không tổ chức bộ máy bên trong.
Dưới đây là danh sách tên, địa bàn quản lý và trụ sở chính của bảo hiểm xã hội khu vực trên cả nước:
